Teneinde de corona-achterstanden weg te werken heeft de overheid het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) opgestart, een soort deltaplan onderwijs. Daartoe is een zeer fors bedrag gereserveerd, 8.5 miljard euro. Reden om te juichen, zou men denken.

En de hoogte van het bedrag geeft inderdaad aanleiding te denken dat het onderwijs eindelijk serieus genomen wordt. Maar er zitten wederom veel adders onder het gras. Zonder negatief te willen insteken som ik ze eerst maar eens op om daarna te kijken wat er dan allemaal mogelijk/haalbaar zou zijn:

1: de gelden zijn wederom eenmalig, het is dus niet mogelijk om fundamentele of structurele verbeteringen door te voeren, bv. meer bevoegde/bekwame docenten aan te nemen (althans niet buiten de flexibele schil). Ook salarisverhoging is niet mogelijk. Kleinere klassen kan niet (althans niet structureel). Alles wat nu wordt opgebouwd moet over 2 jaar weer gestopt worden...
2: menskracht. Het lerarentekort blijft de bottleneck. Er moet nu enorm veel extra werk worden verricht. Idealiter doen de vaste docenten dat, aangezien die het beste zicht hebben op de leerling en de beste kwalificaties bezitten. Maar veel docenten lopen al op het tandvlees nu zij al een jaar lang duaal lesgeven. En het lerarentekort is enorm, dus waar gaan we die extra docenten vinden?
3: het schaduwonderwijs ligt op de loer. Hoewel ik geen principiële bezwaren heb tegen ondersteunend onderwijs kleven er vele risico's aan: kansenongelijkeid (het is niet gratis), overdeterminatie - leerlingen halen een niveau dat eigenlijk niet geschikt is m.b.v. permanente ondersteuning, maar bouwen zo niet de benodigde academische zelfstandigheid op, uitval in de les - "ik doe het wel bij huiswerkbegeleiding", etc.

Tegelijkertijd komt er nogal wat op het onderwijs af, zie het Stappenplan NPO. Geheel logisch dient er een inventarisatie gemaakt te worden van de opgebouwde achterstanden bij leerlingen op cognitief gebied en op sociaal gebied. En voor elke leerling waar zorg heerst dient een gedetailleerd programma opgesteld te worden voor herstel.

Het is uiteraard onvermijdelijk dit te doen, maar het zou nog dit schooljaar moeten gebeuren - sterker nog al in april! En aannemende dat het een docent, zeg, 20 minuten kost per leerling (uiterst behoudend geschat), en dit voor ruweg 50-100 leerlingen per docentdient te gebeuren dreigt een adminstratieve berg te ontstaan. Docenten en SL hebben simpelweg niet de tijd (en energie) meer om dat naast de oververhitte gewone werkzaamheden te doen. De instructies vanuit het ministerie en het gekoppelde tijdpad liegen er niet om...

Het OMT Onderwijs adviseerde zelf al om de tijdpaden op te rekken. Het analyseren van waar precies achterstanden zijn ontstaan en een programma optuigen om deze in te halen is minder eenvoudig dan het wellicht lijkt. Of het verwordt tot een inventarisatie van waar onvoldoendes zijn behaald met de opdracht die stof opnieuw te bestuderen. Daar zijn de leelringen zeker niet bij gebaat. De inventarisatie van het welbevinden en sociaal-emotionele problemen is nog veel complexer en tijdsintensiever...

Ook zijn er wisselende geluiden aangaande de controle en verantwoording van de extra gelden. De docenten staan daarbij buiten spel. Teveel verantwoording leidt tot bureaucratie en geldvernietiging, maar te weinig is ook risicovol - hoe weten we dan dat het geld op de juiste plaats terecht komt? En als je, zoals b.v. in het PO, geen geld meer hebt om de lokalen schoon te laten maken, is het dan niet verleidelijk dat eerst op te lossen?

Natuurlijk hoor ik de bühne alweer roepen - die docenten moeten niet zo zeuren, ze krijgen een bak geld, hebben eindeloos vakantie en nu is het nog niet goed...

Maar naast de werkdruk en de op de loer liggende burnouts, speelt juist ook dat zelfs een enorme bak geld niet de oplossing biedt voor de echte problemen. Zonder afdoende gekwalificeerde vakmensen wordt het nooit iets, en juist daar zit de olifant in de kamer. Het is alsof er geld ter beschikking komt voor een nieuwe keuken op het schip, terwijl het ruim op 3 plaatsen lek is geslagen...

Is het dan allemaal kommer en kwel?

Nee. Een gemiddelde VO-school krijgt ruwweg 1 miljoen euro over twee jaar. Dat is een bak geld. Met verstandig en pragmatisch beleid kan veel worden gedaan. daarbij wel altijd oog houdend voor de terugval wanneer de extra gelden op zijn en we weer terug naar "normaal" gaan (hopelijk echt coronaloos normaal).

10   9   Reageer Like   Dislike   Refereer